Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yürürlükte: 6 çevresel hedef ve 3 eşzamanlı şart

Kısaca

Olay: Türkiye Yeşil Taksonomisi yönetmeliği yürürlüğe girdi ve 6 çevresel hedef ile 3 şartı belirliyor, 16 sektör ve 137 faaliyeti kapsıyor. Neden şimdi: AB Taksonomisiyle uyum, yeşil finansmana erişimin artırılması hedefleniyor ve şeffaflık artırılıyor. Piyasa sonucu: Yatırım kararları yeşil kriterlere göre şekillenecek; mevzuata uyum için raporlama ve yatırım akışları izlenecek.

Ana mesele

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yürürlüğe girerek 6 çevresel hedef ve üç eşzamanlı şartla yeşil yatırım kriterlerini belirliyor

Ne değişti?

Bu yönetmelik, yatırımcılar için şeffaflığı artırırken yeşile uygunluk için üç ilke öne çıkarmaktadır

Beni nasıl etkiler?

Okuyucular için yatırım kararlarında yeşil tanımların netleşmesi nedeniyle risk ve fırsatlar değişebilir

Ne oldu?

Yönetmelik kapsamında 6 çevresel hedef ve üç temel ilke belirlendi.

Neden şimdi?

AB Taksonomisi uyum süreci ve yeşil finansman talebi nedeniyle hayata geçirildi.

Neden önemli?

Yatırımcı güveni ve finansmana erişimi etkilenebilir; yeşil yatırımlar netleşir.

Kimler etkileniyor?

• Yatırımcılar
• reel sektör şirketleri
• finans sektörü
• danışmanlık hizmetleri

Sektör ve piyasa etkisi

İlgili sektörlerde raporlama ve şeffaflık talepleri artabilir

Riskler

• Yanlış sınıflandırma riski
• uyumsuzluk maliyeti
• yorumlama belirsizliği

Takip edilmesi gerekenler

• Uyum süreci ilerledikçe raporlama gerekliliklerinin nasıl uygulanacağı
• finansman akışlarının yeşil sektörlere yönelmesi
• yüksek maliyetli uyum süreçlerinin etkisi

Haberin tamamı

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, yönetmelik kapsamında düşük karbonlu ekonomiye geçişi kolaylaştırmak ve Avrupa Birliği'nin iklim değişikliği standartları ile politikalarına uyum sağlamak amacıyla ulusal bir yeşil taksonomi mevzuatı hazırlandı.

Böylelikle Türkiye Yeşil Taksonomisi hangi yatırımların çevresel açıdan sürdürülebilir olduğunu belirlemede yol gösterici olacak.

Yönetmelik, sanayicilerin uluslararası yeşil finansmandan daha fazla pay alabilmesine olanak sağlarken piyasada şeffaflığı artırarak "yeşile boyama" (greenwashing) riskini engelleyen ortak bir dil ve değerlendirme kriterleri sunacak.

Yönetmelik kapsamında ekonomik faaliyetler için sera gazı emisyonlarının azaltımı, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü, biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu olmak üzere 6 çevresel hedef belirlendi.

Yönetmeliğe göre bir ekonomik faaliyetin "Yeşil Taksonomiye Uyumlu" olarak nitelendirilebilmesi için 3 şartı eş zamanlı sağlaması gerekecek.

Bu şartlar ise "Önemli Katkı", "Önemli Zarar Vermeme" ve "Asgari Sosyal Koruma" olarak başlıklandırıldı.

"Önemli Katkı" ilkesine göre, yönetmelikte belirlenen 6 çevresel hedeften en az birine önemli ölçüde katkı sağlanması, "Önemli Zarar Vermeme" ilkesine göre diğer çevresel hedeflerin hiçbirine önemli ölçüde zarar verilmemesi, "Asgari Sosyal Koruma" ilkesine göre ise asgari sosyal koruma önlemlerine ve standartlarına tam uyum sağlanması gerekiyor.

Yönetmelik kapsamında hazırlanan teknik tarama kriterleri 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyetten oluşuyor.

AB Taksonomisi'nde yer alan ekonomik faaliyetlerle başlanan sürece, Türkiye'nin yapısı gereği kritik önem taşıyan tarım ve turizm sektörleri de dahil edildi.

İlerleyen aşamalarda eklenecek sektör ve ekonomik faaliyetler, Teknik Uzman Grubu ve Türkiye Taksonomi Komitesi çalışmalarıyla belirlenecek.

Teknik Tarama Kriterleri ise İklim Değişikliği Başkanlığının resmi web sayfasından duyurulacak.

Yönetmelikte raporlama süreci reel sektör ve finans sektörü için ikili bir yapıda kurgulandı.

Bu kapsamda reel sektörün raporlama usul ve esasları İklim Değişikliği Başkanlığı, finans sektörünün raporlama usul ve esasları ile raporlama şablonları da Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenecek.

Reel sektör için gönüllü raporlama uygulamasında yasal zorunluluk olmayacak ancak bankalardan ve finans kuruluşlarından yeşil finansman talep eden şirketlerden raporlama talep edilebilecek.

Finans sektörü için zorunlu raporlama uygulaması kapsamında finans sektörü 1 Ocak 2029 tarihinden itibaren raporlama yapmakla yükümlü olacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da NSosyal hesabından yönetmeliğe ilişkin yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin yeşil dönüşüm yolculuğunda önemli bir adımı daha hayata geçiriyoruz. 16 sektör, 137 ekonomik faaliyet, 6 çevresel hedef ve 3 temel şart ile hazırladığımız Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliğimiz sayesinde sürdürülebilir yatırımların önü açılacak, sanayicilerimizin uluslararası yeşil finansmana erişimi kolaylaşacak. Daha yeşil bir Türkiye ve daha temiz bir gelecek için çalışmaya devam ediyoruz."

Kaynaklar

• TRT Haber - Ekonomi