Türkiye'de Büyükbaş Hayvan Varlığı 2023–Haziran 2026 Döneminde Yüzde 7,4 Artışla 17.805.000 Başa Ulaştı

Kısaca

Haziran 2026 itibarıyla büyükbaş hayvan varlığı 17.805.000 başa ulaştı; artış yüzde 7,4. 2023–2026 döneminde varlık artışı 1.200.000 başı aştı; ithalat kontenjanı 2024’te 600.000 baştan 2025’te 520.000’e, 2026’da 500.000’e indi. 2027 için planlanan toplam besilik sığır ithalatı 480.000 baş olarak belirlendi.

Ana mesele

Büyükbaş hayvan varlığı sürdürülebilir artış gösteriyor ve ithalat kademeli olarak azaltılıyor.

Ne değişti?

İthalat azaltımı ve küçük üreticinin korunmasıyla iç piyasa dengesi hedefleniyor.

Beni nasıl etkiler?

Gıda arzı ve yem maliyetleri üzerinde etkilenme olasılığı vardır.

Ne oldu?

TÜİK verilerine göre büyükbaş sayı 2023’te 16.583.000, Haziran 2026’da 17.805.000 oldu.

Neden şimdi?

İthalat politikaları 2024–2026’da kademeli olarak daraltıldı ve iç piyasa dengesi hedefleniyor.

Neden önemli?

Hayvancılık üreticileri ve gıda güvenliği için arz-istikrarı kritik.

Kimler etkileniyor?

• Küçük üretici
• İthalatçılar (ESK)
• Piyasa oyuncuları
• Tüketiciler

Sektör ve piyasa etkisi

Hayvancılık ve kırmızı ette arz dengesi üzerinde etkili olabilir

Riskler

• İthalat azaltımının arzı yetmeyeceği durumlarda fiyatlar yükseliş gösterebilir
• İç piyasa ihtiyaçlarının karşılanamaması riski

Takip edilmesi gerekenler

• İç piyasa ihtiyacı ve üretici tepkileri
• İthalatın yıl içindeki gerçekleşen rakamları
• ESK’nin arz yönetimi uygulamaları
• 2027 planlamasındaki güncellemeler

Haberin tamamı

Türkiye'nin Hayvancılık Yol Haritası kapsamında yürütülen çalışmalarla yurt içindeki büyükbaş hayvan varlığı artırılırken, besilik sığır ithalatında da kademeli azaltmaya gidiliyor. TÜİK verilerine göre büyükbaş hayvan sayısı 2023'te 16 milyon 583 bin baştan, Haziran 2026 itibarıyla 17 milyon 805 bin başa yükseldi.

BÜYÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI YÜZDE 7,4 ARTTI Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye'deki büyükbaş hayvan sayısı 2023'te 16 milyon 583 bin, 2024'te 16 milyon 986 bin, 2025'te ise 17 milyon 709 bin oldu. Artış 2026 yılında da devam etti. Haziran 2026 itibarıyla büyükbaş hayvan varlığı 17 milyon 805 bin başa ulaştı. Böylece 2023'ten Haziran 2026'ya kadar toplam büyükbaş hayvan varlığında yüzde 7,4 artış kaydedildi. Hayvan sayısı söz konusu dönemde 1 milyon 200 binin üzerinde yükseldi.

BESİLİK SIĞIR İTHALATINDA KOTA KADEMELİ DÜŞTÜ Yurt içindeki hayvan varlığındaki artışla birlikte besilik sığır ithalatına verilen izinler de kademeli olarak azaltıldı. 2023'te besilik sığır ithalatı özel sektöre açık şekilde yürütülürken, bu dönemde Türkiye'ye 686 bin 348 baş besilik sığır girişi gerçekleşti. 2024'te açıklanan Hayvancılık Yol Haritası kapsamında ithalatın Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla yürütülmesine başlandı.

Ayrıca 200 baş ve üzeri ile 200 baş altı işletmeler için ayrı kontenjanlar belirlenerek küçük üreticilerin de gözetilmesi sağlandı. İthalat izinleri 2024'te 600 bin baştan 2025'te 520 bin başa, 2026'da ise 500 bin başa indirildi. 2026'DA İTHALATIN 350 BİN BAŞTA KALMASI BEKLENİYOR ESK'nin 2024'te ithalatı üstlenmesinin ardından Türkiye'ye giren hayvan sayısı planlanan kotanın altında kaldı. Besilik sığır ithalatı 2024'te 479 bin 803 baş, 2025'te 428 bin 569 baş oldu.

2026'da ise 15 Eylül itibarıyla 252 bin 24 baş hayvan ithal edildi. Yıl sonunda ithalatın yaklaşık 350 bin baş olması öngörülüyor. Verilere göre ithalatın piyasada fazla arz oluşturmadan, ihtiyaç ölçüsünde ve kontrollü biçimde kullanılması hedefleniyor. 2027 İÇİN 480 BİN BAŞLIK İZİN PLANLANDI 2027 yılında da iç piyasanın ihtiyacı esas alınarak toplam 480 bin baş besilik sığır ithalatı için izin planlandı.

Yeni dönemde küçük üreticiyi koruyan ve besiciliği sürekli yapan işletmelere öncelik veren yeni bir dağıtım modelinin uygulanması planlanıyor. Böylece ithal materyalin doğrudan üretim yapan ve sürdürülebilir besiciliğe katkı sağlayan işletmelere ulaştırılması hedefleniyor. Bu veriler doğrultusunda besilik sığır ithalatının, yurt içi üretimin yerine geçen bir kaynak yerine iç piyasadaki arzı dengeleyen tamamlayıcı bir araç olarak kullanıldığı belirtiliyor.

ETÇİ IRK GEBE DÜVEYE TALEP ARTTI Besilik materyal ihtiyacının uzun vadede yurt içindeki üreticilerden karşılanabilmesi için anaç hayvan varlığının güçlendirilmesine de önem veriliyor. Bu kapsamda 'Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi' ile yürütülen çalışmalar öne çıkıyor. Projeye kırsaldaki üreticilerin yoğun ilgi gösterdiği, özellikle etçi ırk gebe düve talebinde artış yaşandığı belirtiliyor.

Geçen yıl yaklaşık 50 bin baş olan etçi ırk gebe düve tedariki, Eylül 2026 itibarıyla 130 bin başa ulaştı. Yıl sonuna kadar bu sayının yaklaşık 200 bine ulaşması bekleniyor.

2023'ten itibaren ithalat izni verilen ve yurda giren besilik sığır sayıları şöyle: Yıl Toplam ithalat izni 200 baş ve üzeri 200 baş ve altı Yurda giren 2023 - - - 686.348 2024 600.000 450.000 150.000 479.803 2025 520.000 400.000 120.000 428.569 2026 (15 Eylül itibarıyla) 500.000 392.000 108.000 252.024 2027 480.000 380.000 100.000 -

Kaynaklar

• Sabah - Ekonomi