İstanbul Trafik Maliyeti ve Türkiye Geneli Ekonomik Etkileri: Yıllık Fatura

Kısaca

İstanbul trafiğinin yıllık maliyeti yaklaşık 10 milyar dolar olarak öngörüldü; Türkiye genelinde bu rakam 50-60 milyar dolar aralığında. İstanbul’da kişi başına yıllık trafik nedeniyle yaklaşık 120 saat kayıp kaydedildi; Türkiye’de araç sayısı son 10 yılda 33 milyona yükseldi. Türkiye’de 1000 kişiye yaklaşık 200 araç düşüyor; sürücü dikkatsizliği ve altyapı yetersizliği maliyeti artırıyor.

Ana mesele

İstanbul’daki trafik, yıllık doğrudan ve dolaylı maliyetlerle Türkiye ekonomisini önemli ölçüde etkiliyor.

Ne değişti?

Gelen rapor, sürücü davranışları ve altyapı yetersizliğinin maliyeti yükselttiğini vurguluyor.

Beni nasıl etkiler?

Okuyucular için şehir içi maliyet, zaman kaybı ve şirket lojistiğinde baskı olarak ortaya çıkıyor.

Ne oldu?

Rapor, İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da saha çalışmasıyla trafik maliyetlerini ortaya koydu.

Neden şimdi?

Araç sayısındaki hızlı artış ve altyapı dengesizliği mevcut sorunu otomatize ediyor.

Neden önemli?

Ekonomi genelinde verimlilik, sağlık ve lojistik etkileniyor.

Kimler etkileniyor?

• Sürücüler
• Şirketler ve lojistik firmaları
• Halk sağlığı ve kamu bütçesi

Sektör ve piyasa etkisi

Ulaşım ve hizmetler sektörlerinde maliyet baskısı

Riskler

• Trafik kazaları ve sağlık giderleri artabilir
• Verimlilik kaybı büyüyebilir
• Altyapı maliyetleri daha da yükselebilir

Takip edilmesi gerekenler

• Altyapı yatırımlarının etkileri
• Trafik yönetim politikalarının kısa sürede sonuç vermesi
• Yeni sürücü davranışları ve denetim etkileri
• Enerji maliyetlerindeki değişimler

Haberin tamamı

Esenler Belediyesi Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi tarafından hazırlanan “Türkiye Trafik Durum Raporu”, trafik sorununun ekonomiden sürücü davranışlarına, denetimden şehir planlamasına kadar uzanan etkilerini ortaya koydu. Yaklaşık 3 bin kişinin katıldığı saha araştırması kapsamında İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da trafik polisleri, sürücüler, sürücü kursu temsilcileri, zabıta görevlileri ve motokuryelerle odak grup görüşmeleri gerçekleştirildi.

İstanbullular yılda 120 saatini trafikte kaybediyorÇalışmada yer alan Ulaşım Uzmanı Dr.

Fatih Gündoğan, İstanbul’da trafik nedeniyle yaşanan zaman kaybının kişi başına yılda yaklaşık 120 saate ulaştığını söyledi.Türkiye’deki araç sayısındaki hızlı artışa da dikkati çeken Gündoğan, yaklaşık 10 yıl önce 20 milyon civarında olan araç sayısının 33 milyona yükseldiğini belirtti.Türkiye’de 1000 kişiye yaklaşık 200 araç düştüğünü aktaran Gündoğan, bu sayının Avrupa’da 400, ABD’de ise 700 civarında olduğunu ifade etti.

Gündoğan, Türkiye’nin Avrupa ortalamasına ulaşması halinde İstanbul’daki araç sayısının iki katına çıkabileceğine dikkat çekti. İstanbul trafiğinin maliyeti 10 milyar dolarMarmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr.

Abdullah Demir, trafik sıkışıklığının ekonomik maliyetinin Türkiye genelinde 50-60 milyar dolar seviyesine ulaşabileceğini söyledi.İstanbul için tahmin edilen maliyetin ise yaklaşık 10 milyar dolar olduğunu belirten Demir, bu faturanın yalnızca trafikte geçirilen süre ve yakıt tüketiminden oluşmadığını vurguladı.Demir, sağlık sorunları, stres, verimlilik kaybı, çevresel etkiler ve lojistikte yaşanan gecikmelerin de ekonomik maliyeti artırdığını ifade etti.

Sürücü dikkatsizliği ilk sıradaAraştırmaya katılanların yüzde 55,5’i yaşadıkları bölgedeki en önemli trafik sorunları arasında sürücülerin dikkatsizliği, kasıtlı kural ihlalleri ve trafik bilinci eksikliğini gösterdi.Yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark sorununu öne çıkaranların oranı ise yüzde 46,3 olarak kaydedildi.Gündoğan, trafik kazalarının en önemli nedenlerinden birinin sürücü davranışları olduğunu belirtirken, yol ve trafik altyapısının da bu davranışlar üzerinde etkili olduğunu söyledi.

Trafik kazalarında günde 17 kişi hayatını kaybettiRaporda trafik kazalarının yol açtığı kayıplara da yer verildi. Demir’in verdiği bilgiye göre, 2024 yılında Türkiye’de trafik kazalarında yaklaşık 6 bin 400 kişi yaşamını yitirdi. Bu rakam günlük ortalama 17,5 can kaybına karşılık geldi.2025 yılında ise trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısı 6 bin 35’e geriledi.

Demir, araçlardaki güvenlik sistemlerinin gelişmesi, acil servislerin daha hızlı müdahalesi ve denetimlerin çeşitlendirilmesinin düşüşte etkili olabileceğini söyledi. Buna karşın kaza sayısında istenilen azalmanın sağlanamadığını belirtti. Motokuryelerde teslimat ve gelir baskısıAraştırmada motokuryelerin çalışma koşulları da incelendi.

Yüksek teslimat baskısı, çalışma şartları ile uygun park ve şerit düzenlemelerinin bulunmamasının motokuryelerin trafikte risk almasına yol açabildiği belirtildi.Demir, motokuryelerin daha fazla gelir elde etmek amacıyla zaman zaman hız ve trafik kuralları konusunda risk alabildiğini, bunun da trafik güvenliği açısından önemli bir sorun oluşturduğunu ifade etti.

Kaynaklar

• Dünya