Fon Krizinde SPK Eleştirileri ve Düzenleyici Geç Kalınlık: Manipülasyon Tartışması Yükseliyor

Kısaca

BBC Türkçe’nin SPK eleştirileriyle ilgili haber akışı, 2025 son çeyrekte tespit edilen manipülasyon iddialarını öne çıkarıyor. Regülasyon konusundaki tartışmalar sürüyor; bazı çevreler geç kalınan adımları eleştiriyor ve hızlı düzenlemeler bekliyor. Piyasa katılımcıları için yapılacak yeni tedbirler ve uygulanabilirlik beklentisi izlenecek nokta olarak öne çıkıyor.

Ana mesele

SPK’ya yönelik eleştiriler artarken düzenleyici adımların gecikmesi piyasalarda riskleri artırabilir

Ne değişti?

Düzenleyici adımların kısa sürede hayata geçirilmesi gerektiği yönündeki tartışma derinleşti

Beni nasıl etkiler?

Okuyucular finansal piyasaların manipülasyon riskine karşı dikkatli olmalı ve regülasyon gelişmelerini yakından izlemeli

Ne oldu?

SPK’nın 2025 son çeyrekte bazı yatırım fonlarının halka açık pay oranı düşük şirket hisselerinde fiyat hareketlerini açıklayamayacak şekilde etkilediğini tespit ettiği belirtiliyor.

Neden şimdi?

Manipülasyon iddialarının uzun süredir gündemde olması ve kamuoyunda güven kaybının artması nedeniyle hızla düzenleyici adımlar bekleniyor.

Neden önemli?

Fonlar ve yatırımcı güveni açısından riskler yükseliyor; regülasyon eksiklikleri yatırımcı zararı riskini artırabilir.

Kimler etkileniyor?

• Yatırımcılar
• Fon yönetenler (operatörler)
• Piyasa düzenleyicileri
• Hazine ve Maliye Bakanlığı

Sektör ve piyasa etkisi

Piyasa volatilitesi artabilir, yatırımcı güveni zayıflayabilir

Riskler

• Regülasyon geç kalması
• Manipülasyon türlerinin artması
• Yatırımcı zararlarının devamı

Takip edilmesi gerekenler

• Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıklamaları
• SPK’nın yeni düzenleme takvimleri
• Fon yöneticilerinin operasyonel tedbirleri
• Piyasa tepkileri ve fiyat hareketleri

Haberin tamamı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Türkiye'de finansal piyasaları sarsan yatırım fonu krizinin ardından gözler bir kez daha Sermaye Piyasası Kurulu'na (SPK) çevrildi.

SPK, krizin ardından yaptığı açıklamada 2025 yılının son mali çeyreğinde bazı yatırım fonlarının, halka açık pay oranı düşük şirket hisselerinde, şirketlerin gerçek mali performansıyla açıklanamayacak şekilde fiyat hareketlerine yol açtığını tespit ettiğini açıkladı.

Ancak kurulu eleştirenler SPK'nın düzenleme yapmakta geç kaldığı ve düzenlemelerin yetersiz olduğunu savunuyor.

SPK'nın fon kriziyle ilgili açıklamaları 2025 yılının son mali çeyreğine kadar gidiyor.

Konuyu doğrudan ele alan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise, 4 Kasım 2025'te yaptığı açıklamada, "Bazı fonlar üzerinden manipülasyonların yapıldığını biliyoruz, manipülasyon alanında eksikler olduğunu biliyoruz, eksikleri gidereceğiz" demişti.

BBC Türkçe 'nin sorularını yanıtlayan Altınbaş Üniversitesi'nden iktisatçı Prof. Hayri Kozanoğlu, "Bunun ardından kısa sürede bir düzenleme yapılması beklenirdi" diyor ve ekliyor:

"Hatta 'daha düzenleme yapılmadan kayyum atanıp sonra düzenleme yapılabilirdi' şeklinde yorumlar da var."

Aynı tarihte Dünya Gazetesi'ne konuşan dönemin SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül de bu manipülasyonların bir süredir farkında olduklarını fakat "fonlara zarar gelmesin diye bir şeyler yapmadıklarını" söylemişti:

"Biz aslında fonlara her zaman çok kıymet verdik. Manipülasyonda kullanılması bizi üzüyor. Orada mecburen bir düzenleme yapacağız. Artık bunu yapmak zorundayız. Bugüne kadar fonlara bir zarar gelmesin diye bir şeyler yapmıyorduk. Yani bu konuda biraz daha tedbirli davranıyorduk."

Gönül, bu konuda kısa zamanda bazı düzenlemeler yapıp hayata geçireceklerini belirtirken bu süreçte yatırımcıların zarar görmemesini sağlamaları gerektiğini de eklemişti:

"Biliyorsunuz, içindeki yatırımcı farklı, yöneten farklı. Yatırımcıya zarar vermeden, yönetenlerin gerekli tedbirleri almaya mecbur kılmamız lazım. Buradaki hassas denge bu. Yoksa fonlardaki yatırımcının bir günahı yoktur."

Gönül 2024'te bireysel manipülasyona rekor cezalar verdiklerini ve bunun üzerine bireysel manipülasyon yapamayan "kötü niyetlilerin" fonlar üzerinden manipülasyon çabası içinde olduğunu gördüklerini de söylemişti.

Bu, Tera'nın fonlarının Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Sistemi'nde (TEFAS) yatırıma açılmasından kısa süre sonra gelen bir açıklamaydı.

Krizin ardından fonları hakkında tasfiye kararı verilen, yönetim kurulu başkanı tutuklanan ve varlıkları dondurulan Tera Portföy'ün en büyük ve en hızlı değer kazanan fonlarından biri de TLY idi.

TLY ile ilgili Kamuoyunu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan bildirime göre fon Ağustos 2025'te TEFAS üzerinden işlemlere açılmıştı.

TEFAS, yatırımcıların tüm halka açık yatırım fonlarına tek bir yerden ulaşmasını sağlayan merkezi bir platform görevi görüyor ve SPK tarafından denetleniyor.

Bildirime göre TLY'nin işlemlere açılmasına SPK 6 Ağustos 2025 tarihinde izin vermişti.

SPK Başkanı'nın bundan üç ay sonra "manipülasyon" olarak nitelendireceği işlemlerin yaşandığı dönemde TLY, halihazırda yıllardır olağanüstü bir performans sergiliyordu.

Fonun geçmişi 2021 yılına kadar gidiyor ve o dönemde de yüzlerce kat değer kazanarak sıra dışı bir yükseliş göstermişti.

Bu nedenle eleştirilerin bir bölümü de şu soruya odaklanıyor: SPK böyle bir fonun TEFAS'ta işlem görmesine nasıl izin verdi?

BBC Türkçe 'nin sorularını yanıtlayan Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Finansal Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Prof. Yiğit Atılgan, bunun mevzuattaki eksiklikten kaynaklandığını söylüyor:

"SPK bir fonun TEFAS'ta bir işlem görüp görmeyeceğini onaylarken 'bu kaliteli bir fondur' gibi bir sertifikasyonda bulunmuyor daha çok gerekli belgeleri hazırladığı ve bunların uygun olduğu anlamına geliyor.

"Bir fonun SPK tarafından onaylanması, SPK nezdinde o fona gidip gönül rahatlığıyla yatırım yapabilirsiniz anlamına gelmiyor."

SPK'nın bu fona TEFAS'ta işlem izni vermesinin riski daha da büyüttüğünü savunan Prof. Atılgan, "Buradaki kritik sorun bir fonun TEFAS'a kabul edilirken niteliksel olarak değerlendirilmemesi, likidite gibi testlerin yapılmaması" diyor.

Atılgan'a göre, "halka açık verilerden bile yapılabilecek tespitlerle kırmızı alarm veren" bir fonun TEFAS'a kabul edilmesi, mevzuattaki bu eksikliğin bir sonucu.

BBC Türkçe bu konularda SPK ile iletişime geçti ancak haber yayımlanıncaya kadar yanıt alamadı.

Krizin ardından Bloomberg'e konuşan Türkiye'nin mali suçlarla mücadele kurumu MASAK'ın eski başkan yardımcısı Ramazan Başak, bunun "bir düzenleme başarısızlığı" olduğunu söyledi.

Başak, "İnsanlar pervasızca bu kişilerin insafına bırakıldı" dedi ve Tera hakkındaki şikayetleri nedeniyle yetkililer tarafından iki kez gözaltına alındığını söyledi.

Türkiye merkezli kredi derecelendirme kuruluşu World Rating'in başkanı Orhan Ökmen de "SPK düzenleme yapmakta geç kaldı. Son 2-3 yıldır fonların ciddi risk içerdiğini, fiyatların suni oluşturulduğunu ve bunun günün birinde son yatırımcı kimse onların üzerinde patlayacağını herkes konuşuyordu" demişti.

Örkmen, buna yönelik tedbirlerin 1,5-2 yıl önce alınabileceğini savunmuştu.

Prof. Atılgan da SPK'nın müdahalede geç kaldığını görüşüne katıldığını söylüyor.

2025'te sorunun tespit edilip komite kurulmasına rağmen Temmuz 2026'ya kadar yürürlüğe giren bir karar olmamasını, arada gerçekleşen başkan değişimine rağmen, "kurumsal süreklilik içinde kabulü olmayan" bir durum olarak niteliyor:

"Bunun yavaşlığının sorumluluğunu SPK'daki eski veya yeni yöneticiler üstlenmeli."

Atılgan, 2025 sonunda yetkililerin ilk "manipülasyon" açıklaması yaptığı dönemde bu fonlarda 300 milyar TL civarında bir para varken, harekete geçilmekte geç kaldığı için bu miktarın Ağustos 2026'da neredeyse üç katına çıktığını ve zararın büyüdüğünü vurguluyor:

Haberin tamamı için kaynak bağlantısını ziyaret edin.

Kaynaklar

• BBC Türkçe